10٪ تخفیف ویژه برای اولین مراجعه

مرکز دندانپزشکی زیبایی دکتر نوربخش

کشیدن دندان عقل

کشیدن دندان عقل که برداشتن آن نیز نامیده می شود، یک روش جراحی برای بیرون آوردن یک یا چند دندان عقل است. اینها چهار دندان دائمی بزرگسال هستند که در گوشه های پشتی دهان شما در بالا و پایین قرار دارند. اگر دندان عقل که به عنوان دندان آسیاب سوم نیز شناخته می شود، فضایی برای رشد نداشته باشد، ممکن است نهفته شود.

کشیدن دندان عقل
گالری تصاویر کشیدن دندان عقل

برخی از نمونه کارهای کشیدن دندان عقل در کلینیک دکتر نازنین نوربخش...

کشیدن دندان عقل؛ چه زمانی لازم است و چگونه انجام می‌شود؟

دندان عقل یا دندان آسیای سوم، آخرین دندان دائمی در انتهای هر قوس فکی است و معمولاً در اواخر نوجوانی تا اوایل بزرگسالی رویش می‌کند. بعضی افراد چهار دندان عقل دارند، در حالی که در برخی افراد تعداد آن‌ها کمتر است یا اصلاً تشکیل نمی‌شوند.

کشیدن دندان عقل زمانی مطرح می‌شود که این دندان به دلیل کمبود فضا، نهفتگی، زاویه نامناسب یا مشکلاتی مانند درد، عفونت، پوسیدگی، آسیب به دندان مجاور یا ایجاد ضایعات اطراف دندان مشکل‌ساز شده باشد.

وجود دندان عقل به‌تنهایی به معنی لزوم کشیدن آن نیست. اگر دندان عقل سالم باشد، به‌درستی رویش کرده باشد، به دندان‌های مجاور آسیب نزند و امکان تمیز کردن آن وجود داشته باشد، ممکن است تنها به بررسی دوره‌ای نیاز داشته باشد.

دندان عقل چیست؟

دندان عقل (Wisdom Tooth) یا آسیاب سوم، آخرین دندان در انتهای فک بالا و پایین است. این دندان‌ها معمولاً دیرتر از سایر دندان‌های دائمی رویش می‌کنند و به همین دلیل اصطلاح «دندان عقل» برای آن‌ها رایج شده است؛ این نام جنبه عمومی دارد و یک اصطلاح علمی مرتبط با رشد ذهنی فرد نیست.

زمان رویش دندان عقل در افراد مختلف متفاوت است. در بعضی افراد دندان به‌طور کامل و در موقعیت مناسبی رویش می‌کند، اما در برخی دیگر فضای کافی برای رویش وجود ندارد و دندان ممکن است کج، نیمه‌نهفته یا کاملاً نهفته باقی بماند.

دندان عقل نهفته ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت باقی بماند. بنابراین نهفته بودن دندان نیز به‌تنهایی دلیل قطعی برای جراحی نیست و وضعیت آن باید بر اساس معاینه و تصویر رادیوگرافی بررسی شود.

چه زمانی کشیدن دندان عقل لازم است؟

مهم‌ترین معیار برای تصمیم‌گیری، وضعیت خود دندان و بافت‌های اطراف آن است. در موارد زیر ممکن است دندانپزشک کشیدن یا جراحی دندان عقل را توصیه کند:

  • درد یا ناراحتی مکرر در انتهای فک
  • التهاب یا عفونت مکرر لثه اطراف دندان عقل
  • پوسیدگی شدید یا غیرقابل‌ترمیم دندان عقل
  • آسیب یا پوسیدگی دندان مجاور
  • نهفتگی یا نیمه‌نهفتگی همراه با مشکل
  • گیر غذایی مداوم و دشواری در تمیز کردن ناحیه
  • بیماری لثه در اطراف دندان
  • ایجاد کیست یا سایر ضایعات اطراف دندان
  • تحلیل یا آسیب ریشه دندان مجاور
  • قرارگیری دندان در مسیری که مانع انجام برخی درمان‌های دیگر شود

تصمیم نهایی تنها بر اساس وجود یک دندان عقل گرفته نمی‌شود و ممکن است دندانپزشک پس از معاینه، پیگیری دوره‌ای را به جای جراحی پیشنهاد کند.

دندان عقل نهفته

اگر دندان عقل نتواند به‌طور کامل از لثه خارج شود و بخشی یا تمام آن در زیر لثه یا استخوان باقی بماند، به آن دندان عقل نهفته گفته می‌شود. نهفتگی ممکن است ناشی از کمبود فضای فک، زاویه رویش دندان یا وجود مانع در مسیر رویش باشد. در برخی افراد دندان نهفته هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ اما در بعضی شرایط می‌تواند با التهاب اطراف تاج دندان، عفونت، پوسیدگی خود دندان یا دندان کناری و در موارد کمتر شایع با ایجاد ضایعاتی مانند کیست همراه شود.

نشانه‌هایی که بهتر است برای بررسی دندان عقل مراجعه کنید

برخی علائم می‌توانند نشان دهند که دندان عقل یا بافت اطراف آن نیاز به بررسی دارد:

  • درد در انتهای فک
  • تورم یا قرمزی لثه پشت آخرین دندان
  • مشکل یا درد هنگام باز کردن دهان
  • التهاب مکرر لثه اطراف دندان عقل
  • بوی بد یا طعم نامطبوع مداوم در آن ناحیه
  • گیر کردن مکرر مواد غذایی
  • حساسیت یا درد دندان مجاور
  • تورم صورت یا فک
  • تب همراه با درد و تورم دهانی

وجود این علائم الزاماً به معنی نیاز به کشیدن دندان نیست، اما ارزیابی دندانپزشکی را ضروری می‌کند.

کشیدن ساده دندان عقل چه تفاوتی با جراحی دندان عقل نهفته دارد؟

همه دندان‌های عقل با یک روش خارج نمی‌شوند. اگر بخش کافی از دندان در دهان رویش کرده و دسترسی مناسبی داشته باشد، ممکن است مشابه یک کشیدن معمولی خارج شود. اما برای دندان نهفته یا دندانی که دسترسی به آن دشوار است، جراحی لازم می‌شود.

مورد

کشیدن ساده دندان عقل

جراحی دندان عقل نهفته

وضعیت دندان

معمولاً بخش کافی از دندان رویش کرده است

بخشی یا تمام دندان زیر لثه یا استخوان قرار دارد

دسترسی به دندان

آسان‌تر

محدودتر

برش لثه

معمولاً لازم نیست

ممکن است لازم باشد

برداشت استخوان

معمولاً لازم نیست

گاهی نیاز است

تقسیم دندان

معمولاً لازم نیست

ممکن است برای خارج کردن کنترل‌شده‌تر انجام شود

بخیه

اغلب نیاز نیست

در بسیاری از موارد استفاده می‌شود

میزان تورم و نقاهت

معمولاً کمتر

بسته به پیچیدگی جراحی ممکن است بیشتر باشد

نوع درمان بعد از بررسی موقعیت دندان، شکل ریشه‌ها و ارتباط آن با ساختارهای اطراف مشخص می‌شود.

انواع نهفتگی دندان عقل

مراحل کشیدن و جراحی دندان عقل

1.معاینه و بررسی رادیوگرافی

ابتدا وضعیت دندان عقل، لثه، دندان مجاور و فضای فک بررسی می‌شود.

معمولاً تصویر رادیوگرافی برای ارزیابی موقعیت دندان و ریشه‌ها استفاده می‌شود. در بعضی موارد، به‌خصوص زمانی که دندان عقل پایین به کانال عصب نزدیک باشد یا بررسی سه‌بعدی دقیق‌تری لازم باشد، دندانپزشک ممکن است تصویربرداری تکمیلی درخواست کند.

2.بی‌حسی

کشیدن بسیاری از دندان‌های عقل با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. پس از بی‌حس شدن کامل ناحیه، بیمار نباید درد تیز ناشی از درمان را احساس کند؛ هرچند احساس فشار یا حرکت ممکن است وجود داشته باشد.

در موارد خاص، بسته به پیچیدگی درمان، شرایط بیمار یا اضطراب شدید، روش‌های دیگری مانند آرام‌بخشی نیز ممکن است بررسی شوند.

3.خارج کردن دندان

اگر دندان رویش مناسبی داشته باشد، ممکن است مستقیماً از حفره خارج شود.

در جراحی دندان نهفته، ممکن است برش کوچکی در لثه ایجاد شود. بسته به موقعیت دندان، گاهی مقدار محدودی از استخوان اطراف برداشته می‌شود یا دندان به چند قسمت تقسیم می‌شود تا خارج کردن آن با کنترل بیشتری انجام شود.

4.تمیز کردن محل جراحی

پس از خارج شدن دندان، محل بررسی و در صورت نیاز شست‌وشو و تمیز می‌شود.

5.بخیه

در جراحی‌های نیازمند برش لثه ممکن است از بخیه استفاده شود. نوع بخیه و نیاز یا عدم نیاز به خارج کردن آن توسط دندانپزشک مشخص می‌شود.

مراحل کشیدن دندان عقل

آیا کشیدن دندان عقل درد دارد؟

یکی از رایج‌ترین نگرانی‌های بیماران، درد هنگام کشیدن دندان عقل است.

در زمان درمان، پس از ایجاد بی‌حسی مناسب، نباید درد تیز و قابل‌توجهی احساس شود. با این حال، احساس فشار در هنگام خارج کردن دندان طبیعی است.

پس از برطرف شدن بی‌حسی ممکن است درد، حساسیت و تورم ایجاد شود. شدت این علائم به وضعیت دندان و میزان پیچیدگی جراحی بستگی دارد.

معمولاً درد و تورم در روزهای ابتدایی بیشتر است و سپس به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. جراحی دندان عقل نهفته ممکن است نسبت به کشیدن ساده، دوره نقاهت طولانی‌تری داشته باشد.

اگر درد پس از چند روز به جای کاهش، واضحاً شدیدتر شود یا همراه با تب، ترشح، بوی نامطبوع، تورم رو به افزایش یا خونریزی کنترل‌نشده باشد، لازم است با دندانپزشک تماس بگیرید.

برای بررسی وضعیت دندان عقل خود نیاز به مشاوره دارید؟

با معاینه و بررسی تصویر رادیوگرافی می‌توان مشخص کرد که دندان عقل شما نیاز به کشیدن، جراحی یا فقط پیگیری دوره‌ای دارد.

جراحی دندان عقل چقدر طول می‌کشد؟

مدت زمان خارج کردن دندان عقل برای همه افراد یکسان نیست. یک دندان عقل با رویش کامل و دسترسی مناسب ممکن است در مدت کوتاهی خارج شود، در حالی که جراحی یک دندان نهفته با موقعیت یا ریشه‌های پیچیده زمان بیشتری نیاز دارد.

عواملی مانند موارد زیر بر مدت درمان تأثیر دارند:

  • نهفته یا رویش‌یافته بودن دندان
  • زاویه قرارگیری دندان
  • شکل و تعداد ریشه‌ها
  • نزدیکی به عصب فک پایین یا سینوس
  • میزان استخوان اطراف دندان
  • تعداد دندان‌هایی که قرار است در یک جلسه خارج شوند

به همین دلیل بهتر است مدت دقیق درمان پس از مشاهده رادیوگرافی تخمین زده شود.

بهترین سن یا زمان برای کشیدن دندان عقل چه زمانی است؟

یک سن ثابت و یکسان برای کشیدن دندان عقل در همه افراد وجود ندارد.

برخلاف توصیه‌های عمومی که گاهی یک سن مشخص را برای همه افراد مطرح می‌کنند، تصمیم درمان باید بر اساس وضعیت واقعی دندان گرفته شود.

دندان عقل ممکن است در سنین نوجوانی، دهه بیست زندگی یا حتی در سنین بالاتر نیاز به درمان پیدا کند. در مقابل، یک دندان عقل سالم و بدون علامت ممکن است اصلاً نیاز به کشیدن نداشته باشد و تنها تحت نظر قرار گیرد.

بنابراین بهتر است به جای تصمیم‌گیری صرفاً بر اساس سن، موقعیت دندان، وضعیت ریشه‌ها، سلامت لثه، دندان‌های مجاور و تصویر رادیوگرافی بررسی شود.

فواید و عوارض کشیدن دندان عقل در مواردی که اندیکاسیون درمان وجود دارد

 اگر دندان عقل واقعاً عامل بیماری یا مشکل باشد، خارج کردن آن می‌تواند مزایای زیر را داشته باشد:

  • برطرف شدن منبع درد یا التهاب
  • درمان یا کاهش احتمال عفونت‌های مکرر اطراف دندان
  • جلوگیری از ادامه آسیب به دندان مجاور در موارد مرتبط
  • امکان تمیز کردن بهتر ناحیه انتهایی فک
  • درمان مشکلات ناشی از پوسیدگی غیرقابل‌ترمیم
  • درمان ضایعات مرتبط با دندان در صورت وجود

مهم است توجه داشته باشیم که این مزایا درباره دندان عقل مشکل‌دار مطرح هستند و به معنی توصیه به کشیدن همه دندان‌های عقل سالم نیستند.

عوارض احتمالی کشیدن دندان عقل

کشیدن و جراحی دندان عقل از درمان‌های رایج دندانپزشکی است، اما مانند هر اقدام جراحی می‌تواند با عوارضی همراه باشد.

  • درد و تورم

مقداری درد، تورم و حساسیت پس از درمان طبیعی است و معمولاً طی روزهای بعد کاهش می‌یابد.

  • محدودیت در باز کردن دهان

پس از جراحی ممکن است برای چند روز باز کردن کامل دهان دشوار باشد. این حالت معمولاً به‌تدریج بهتر می‌شود.

  • خونریزی

مقداری خونابه در ساعات اولیه طبیعی است و معمولاً به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند؛ اما خونریزی شدید یا ادامه‌دار که با فشار مستقیم کنترل نمی‌شود، نیاز به بررسی دارد. آگاهی از روش‌های کنترل خونریزی بعد از کشیدن دندان نیز می‌تواند به تشخیص تفاوت بین خونابه طبیعی و خونریزی غیرطبیعی کمک کند.

  • حفره خشک یا Dry Socket

حفره خشک زمانی ایجاد می‌شود که لخته محافظ محل کشیدن دندان از بین برود یا به‌درستی باقی نماند. درد معمولاً چند روز بعد از کشیدن دندان شدیدتر می‌شود و نیاز به بررسی و درمان توسط دندانپزشک دارد.

  • عفونت

عفونت پس از جراحی ممکن است ایجاد شود، هرچند برای همه بیماران اتفاق نمی‌افتد.

افزایش درد و تورم، تب، ترشح یا طعم و بوی نامطبوع از علائمی هستند که نیاز به بررسی دارند.

مصرف آنتی‌بیوتیک پس از کشیدن دندان برای همه افراد ضروری نیست و تنها در صورت تشخیص و تجویز دندانپزشک باید مصرف شود.

  • بی‌حسی یا تغییر حس

در جراحی برخی دندان‌های عقل پایین، به دلیل نزدیکی ریشه‌ها به اعصاب حسی، احتمال تغییر حس یا بی‌حسی لب، چانه یا زبان وجود دارد. این عارضه در بسیاری از موارد موقت است، اما احتمال و شرایط آن باید پیش از جراحی بر اساس موقعیت دندان بررسی شود.

  • ارتباط با سینوس

ریشه دندان‌های عقل فک بالا ممکن است به سینوس فک بالا نزدیک باشد. در بعضی جراحی‌ها احتمال ایجاد ارتباط بین حفره دهان و سینوس وجود دارد و در صورت ایجاد، مراقبت یا درمان مناسب انجام می‌شود.

فواید و عوارض کشیدن دندان عقل

دوره نقاهت بعد از کشیدن دندان عقل

مدت نقاهت به نوع درمان و شرایط هر فرد بستگی دارد.

پس از یک کشیدن ساده ممکن است فرد سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره برگردد؛ در حالی که پس از جراحی یک دندان نهفته، تورم و ناراحتی ممکن است برای چند روز محسوس‌تر باشد.

تورم معمولاً در روزهای ابتدایی بیشتر است و سپس کاهش می‌یابد. باقی ماندن مقداری حساسیت یا سفتی فک برای چند روز نیز می‌تواند طبیعی باشد.

برای بهبود مناسب، توصیه‌های اختصاصی دندانپزشک خود را بر هر توصیه عمومی مقدم بدانید. 

مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان عقل

مراقبت صحیح از محل جراحی به حفظ لخته خون و بهبود طبیعی زخم کمک می‌کند.

  • گاز استریل را طبق دستور دندانپزشک روی محل نگه دارید.
  • در ساعات اولیه دهان را با شدت شست‌وشو ندهید.
  • از تف کردن مکرر خودداری کنید.
  • از نوشیدن با نی پرهیز کنید.
  • محل زخم را با زبان یا انگشت دستکاری نکنید.
  • در ساعات اولیه از غذا و نوشیدنی بسیار داغ استفاده نکنید.
  • غذاهای نرم مصرف کنید.
  • داروها را دقیقاً طبق دستور دندانپزشک مصرف کنید.
  • بهداشت سایر دندان‌ها را حفظ کنید، اما در اطراف محل جراحی با احتیاط عمل کنید.
  • از فعالیت بدنی سنگین در روزهای ابتدایی خودداری کنید.
  • سیگار و دخانیات می‌توانند روند ترمیم را مختل کرده و احتمال بروز حفره خشک را افزایش دهند.
  • از روز بعد، در صورت توصیه دندانپزشک می‌توان شست‌وشوی ملایم با محلول مناسب یا آب‌نمک ولرم را شروع کرد.

رعایت صحیح مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان نقش مهمی در حفظ لخته خون، بهبود طبیعی زخم و کاهش احتمال بروز عوارض پس از جراحی دارد.

بعد از کشیدن دندان عقل چه بخوریم؟

در روزهای ابتدایی بهتر است غذاهایی انتخاب شوند که نرم باشند و نیاز به جویدن زیاد نداشته باشند.

گزینه‌هایی مانند موارد زیر معمولاً مناسب‌تر هستند:

  • ماست
  • پوره
  • تخم‌مرغ نرم
  • فرنی
  • سوپ ولرم
  • غذاهای نرم و خردشده
  • مایعات کافی

بهتر است در روزهای ابتدایی از غذاهای بسیار سفت، ترد، چسبناک و بسیار داغ اجتناب شود.

غذا را ترجیحاً با سمت مقابل محل جراحی بجوید و مراقب باشید مواد غذایی مستقیماً وارد حفره جراحی نشوند.

ترس از کشیدن دندان عقل

نگرانی از درد یا جراحی دندان عقل در بسیاری از بیماران دیده می‌شود و ممکن است ناشی از تجربه قبلی، شنیده‌های دیگران یا نگرانی درباره روند جراحی باشد.

بهترین راه کاهش این اضطراب، اطلاع دقیق از وضعیت دندان و روند درمان است.

قبل از درمان می‌توانید درباره موارد زیر با دندانپزشک صحبت کنید:

  • میزان پیچیدگی دندان شما
  • نوع بی‌حسی
  • مراحل درمان
  • مدت تقریبی درمان
  • درد و تورم احتمالی بعد از جراحی
  • روش‌های کنترل درد
  • مراقبت‌های لازم در منزل

در افرادی که اضطراب شدید دارند نیز می‌توان در صورت نیاز، گزینه‌های مناسب کنترل اضطراب را با دندانپزشک بررسی کرد.

کشیدن دندان عقل در کلینیک دکتر نازنین نوربخش

پیش از تصمیم‌گیری برای کشیدن دندان عقل، ابتدا وضعیت دندان، بافت‌های اطراف و تصاویر رادیوگرافی بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا دندان واقعاً نیاز به خارج شدن دارد و در صورت نیاز، روش مناسب کشیدن یا جراحی چیست.

در موارد دندان عقل نهفته یا دارای موقعیت پیچیده، رابطه دندان با ساختارهای مهم اطراف نیز در طراحی درمان در نظر گرفته می‌شود.

پس از درمان نیز دستورالعمل‌های لازم برای کنترل درد، مراقبت از محل جراحی و علائمی که نیازمند مراجعه مجدد هستند در اختیار بیمار قرار می‌گیرد.

دریافت مشاوره رایگانـــــ

همین حالا برای مشاوره رایگان و بررسی وضعیت دندان‌های خود اقدام کنید.

کشیدن دندان عقل

هزینه کشیدن دندان عقل​

هزینه کشیدن دندان عقل به شرایط هر دندان بستگی دارد و یک مبلغ ثابت برای تمام بیماران وجود ندارد.

عوامل مؤثر بر هزینه عبارت‌اند از:

  • کشیدن ساده یا نیاز به جراحی
  • نهفته یا نیمه‌نهفته بودن دندان
  • موقعیت و زاویه دندان
  • شکل و وضعیت ریشه‌ها
  • میزان پیچیدگی جراحی
  • نیاز به تصویربرداری تکمیلی
  • شرایط اختصاصی درمان

دندان عقلی که به‌طور کامل رویش کرده و دسترسی مناسبی دارد معمولاً درمان ساده‌تری نسبت به دندان عقل نهفته دارد و به همین دلیل هزینه درمان نیز می‌تواند متفاوت باشد. جزئیات مربوط به هزینه کشیدن و جراحی دندان عقل نیز بسته به نوع درمان، وضعیت دندان و میزان پیچیدگی جراحی تعیین می‌شود.

سوالات متداول درباره کشیدن دندان عقل

آیا همه دندان‌های عقل باید کشیده شوند؟

خیر. دندان عقل سالمی که بدون مشکل رویش کرده، قابل تمیز کردن است و به دندان‌ها یا بافت‌های اطراف آسیب نمی‌زند، لزوماً نیاز به کشیدن ندارد. تصمیم نهایی پس از معاینه و در صورت نیاز بررسی رادیوگرافی گرفته می‌شود.

درد و التهاب مکرر، عفونت، پوسیدگی غیرقابل‌ترمیم، آسیب به دندان مجاور، نهفتگی مشکل‌ساز یا وجود ضایعات اطراف دندان از دلایلی هستند که می‌توانند کشیدن دندان عقل را مطرح کنند.

خیر. اگر دندان نهفته سالم باشد و مشکلی ایجاد نکرده باشد، ممکن است دندانپزشک پیگیری دوره‌ای را پیشنهاد کند. وجود بیماری، علائم یا خطر مشخص برای ساختارهای اطراف در تصمیم‌گیری اهمیت دارد.

در هنگام درمان، بی‌حسی برای جلوگیری از درد استفاده می‌شود. پس از برطرف شدن بی‌حسی ممکن است مقداری درد، تورم و حساسیت ایجاد شود که شدت آن به پیچیدگی درمان بستگی دارد.

سن مشخصی که برای همه افراد بهترین باشد وجود ندارد. زمان مناسب بر اساس وضعیت دندان، میزان رویش، شکل ریشه‌ها، علائم و یافته‌های رادیوگرافی تعیین می‌شود.

مدت درمان بسیار متغیر است. بعضی دندان‌ها در مدت کوتاهی خارج می‌شوند، در حالی که دندان‌های نهفته یا دارای موقعیت پیچیده به زمان بیشتری نیاز دارند.

این مدت به نوع درمان بستگی دارد. پس از کشیدن ساده معمولاً بازگشت به فعالیت سریع‌تر است؛ جراحی پیچیده‌تر ممکن است چند روز استراحت نیاز داشته باشد.

اگر درد پس از چند روز به‌جای کاهش شدیدتر شود یا همراه با تب، تورم رو به افزایش، ترشح، بوی یا طعم نامطبوع یا خونریزی کنترل‌نشده باشد، باید با دندانپزشک تماس گرفت.

برای همه افراد خیر. نیاز به آنتی‌بیوتیک بر اساس شرایط بیمار و تشخیص دندانپزشک تعیین می‌شود و نباید به‌صورت خودسرانه مصرف شود.

این موضوع به نوع بیمه، پوشش قرارداد و شرایط درمان بستگی دارد. بهتر است پیش از درمان شرایط پوشش بیمه خود را بررسی کنید.

آنجه در این مطلب میخوانید

نیاز به مشاوره رایگان دارید؟

نظرات مراجعین درباره ما

نظرات مراجعین درباره کشیدن دندان عقل در مرکز دندانپزشکی دکتر نازنین نوربخش

دیدگاه خود را بنویسید

اشتراک در
اطلاع از

0 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

Dr.Noorbakhsh 2020-2026 ©